Ρύθμιση χροιάς (voicing)
Η ρύθμιση χροιάς (voicing) αλλάζει τον ηχητικό χαρακτήρα του πιάνου: από μουντό σε φωτεινό, από σκληρό σε στρογγυλό, από άνισο σε ομοιόμορφο. Δουλεύει πάνω στα σφυράκια, το κύριο ηχογόνο σώμα του οργάνου. Με τον χρόνο και τη χρήση οι τσόχες τους αλλάζουν σχήμα και πυκνότητα, και μαζί τους αλλάζει ο ήχος. Το voicing τον επαναφέρει, ή τον προσαρμόζει στον χώρο και στην αισθητική του πιανίστα. Είναι η πιο «μουσική» εργασία του επαγγέλματός μου και μαθαίνεται με χρόνια ακρόασης. Την κάνω στην Αθήνα και σε όλη την Αττική από το 1994, με BSc Piano Technology από το London Guildhall University.
Η ρύθμιση χροιάς (voicing) αλλάζει τον ηχητικό χαρακτήρα του πιάνου: από μουντό σε φωτεινό, από σκληρό σε στρογγυλό, από άνισο σε ομοιόμορφο. Δουλεύει πάνω στα σφυράκια, το κύριο ηχογόνο σώμα του οργάνου. Με τον χρόνο και τη χρήση οι τσόχες τους αλλάζουν σχήμα και πυκνότητα, και μαζί τους αλλάζει ο ήχος. Το voicing τον επαναφέρει, ή τον προσαρμόζει στον χώρο και στην αισθητική του πιανίστα. Είναι η πιο «μουσική» εργασία του επαγγέλματός μου και μαθαίνεται με χρόνια ακρόασης. Την κάνω στην Αθήνα και σε όλη την Αττική από το 1994, με BSc Piano Technology από το London Guildhall University.
Τι περιλαμβάνει
- Ο ήχος γίνεται ομοιόμορφος από νότα σε νότα: καμία «τρύπα» και καμία νότα που «πετάγεται».
- Ο χαρακτήρας προσαρμόζεται στο ζητούμενο: πιο ζεστός και στρογγυλός για σπίτι και μικρό χώρο, πιο φωτεινός και διαπεραστικός για σκηνή ή ηχογράφηση.
- Το πιάνο αποκτά μεγαλύτερο δυναμικό εύρος: το πιανίσιμο γίνεται πιο απαλό και το φορτίσιμο πιο γεμάτο, χωρίς να γίνεται σκληρό.
- Σφυράκια με βαθιά αυλάκια από τη χρήση επαναφέρονται στο σωστό σχήμα, όταν η τσόχα το επιτρέπει.
- Όταν η τσόχα έχει εξαντληθεί, σας λέω ότι το voicing δεν αρκεί και συζητάμε την αντικατάσταση των σφυριών.
Προϋπόθεση για σωστό voicing είναι ένα καλά ρυθμισμένο και χορδισμένο πιάνο. Γι' αυτό συχνά ακολουθεί το regulation και το χόρδισμα.
Πότε τη χρειάζεστε
- Ο ήχος έγινε μουντός ή τσιριχτός και το χόρδισμα δεν το διορθώνει.
- Τα σφυράκια είναι φθαρμένα, με βαθιά αυλάκια ή σκληρή επιφάνεια.
- Κάποιες νότες ακούγονται πολύ πιο δυνατές ή πιο «μεταλλικές» από τις διπλανές τους.
- Το πιάνο μεταφέρθηκε σε διαφορετικό χώρο, μεγαλύτερο ή μικρότερο, με άλλη ακουστική.
- Προετοιμασία για συναυλία ή ηχογράφηση με συγκεκριμένες απαιτήσεις από τον πιανίστα.
- Ένα καινούργιο πιάνο που ακούγεται «άγουρο» ή άνισο, γιατί τα σφυράκια δεν έχουν ακόμη ισορροπήσει.
Τι να περιμένετε
Ξεκινάμε με τρεις ερωτήσεις: τι σας ενοχλεί στον ήχο, τι παίζετε, πώς θα θέλατε να ακούγεται; Μετά ακούω το πιάνο νότα προς νότα. Η εργασία γίνεται στον χώρο σας, γιατί ο ήχος κρίνεται μέσα στο δωμάτιο όπου ζει το όργανο. Η διάρκεια κυμαίνεται από μία ώρα για εντοπισμένες διορθώσεις έως μία ολόκληρη ημέρα για πλήρη ρύθμιση χροιάς.
Η αλλαγή είναι αισθητή αμέσως. Το voicing όμως «κάθεται» με λίγες μέρες παιξίματος και μερικές φορές χρειάζεται ένα σύντομο δεύτερο πέρασμα. Από εσάς χρειάζομαι να είστε παρόντες, τουλάχιστον στην αρχή και στο τέλος, και να παίξετε κάτι από το ρεπερτόριό σας. Κάθε πιάνο έχει δυνατότητες· δουλειά μου είναι να σας τις δείξω.
Κόστος
Οι εντοπισμένες διορθώσεις χροιάς γίνονται στο πλαίσιο της επίσκεψης. Το κόστος του πλήρους voicing εξαρτάται από την κατάσταση των σφυριών και το ζητούμενο αποτέλεσμα, και κρίνεται μετά από ακρόαση του πιάνου. Αν τα σφυράκια χρειάζονται αντικατάσταση, είναι ξεχωριστή εργασία με δικό της κόστος.
Από τη δουλειά μου
Φωτογραφίες από πραγματικές εργασίες. Μετά από μια φωτογραφία «Το πρόβλημα» ή «Πριν» ακολουθεί η επισκευή, τα νέα ανταλλακτικά ή το αποτέλεσμα.
Σφυράκια με βαθιά αυλάκια από τις χορδές. Έτσι ο ήχος γίνεται σκληρός ή μουντός, ανάλογα με την τσόχα. Σφυράκια πιάνου με ουρά μετά τη ρύθμιση χροιάς. Καθαρότερος, ισορροπημένος ήχος σε όλο το πληκτρολόγιο. Νέα σφυράκια σε όρθιο πιάνο. Καθαρότερος ήχος και ίδια αφή από το πρώτο ως το τελευταίο πλήκτρο. Η τσόχα του σφυριού από κοντά. Αυτή καθορίζει αν ο ήχος βγαίνει μουντός ή τσιριχτός. Σφυράκια πιάνου στον πάγκο του εργαστηρίου, για ρύθμιση χροιάς. Ένα ένα, με το αυτί και με το μάτι. Ρύθμιση χροιάς: τα σφυράκια ξαναπαίρνουν το σωστό σχήμα. Η τσόχα αποφασίζει πώς ακούγεται η νότα. Ρύθμιση χροιάς (voicing) σε πιάνο με ουρά. Ο ήχος επιστρέφει στο ζεστό, στρογγυλό, ισορροπημένο. Ρύθμιση χροιάς (voicing) σε πιάνο με ουρά, με τον μηχανισμό έξω από το όργανο. Εδώ δουλεύεται ο χαρακτήρας του ήχου.
Συχνές ερωτήσεις
Τι διαφορά έχει το voicing από το χόρδισμα;
Το χόρδισμα καθορίζει ποια νότα ακούγεται. Το voicing καθορίζει πώς ακούγεται, ζεστή ή φωτεινή, μαλακή ή σκληρή. Ένα πιάνο μπορεί να είναι άψογα χορδισμένο και να ακούγεται άσχημα.
Μπορεί το voicing να κάνει το πιάνο πιο σιγανό για το διαμέρισμα;
Μπορεί να το κάνει πιο στρογγυλό και λιγότερο διαπεραστικό, που στην πράξη ενοχλεί λιγότερο. Δεν αλλάζει την ένταση που παράγει το όργανο σε φορτίσιμο.
Είναι μόνιμο;
Κρατά για χρόνια, αλλά τα σφυράκια συνεχίζουν να φθείρονται με το παίξιμο. Μικρές διορθώσεις στην ετήσια επίσκεψη διατηρούν το αποτέλεσμα.
Μπορώ να ακούσω παράδειγμα πριν και μετά;
Στην επίσκεψη, ναι. Ρυθμίζω μερικές νότες και τις συγκρίνετε με τις διπλανές πριν προχωρήσουμε. Έτσι αποφασίζετε εσείς τον χαρακτήρα.
